Na de vergadering van de 2e tussentijdse rapportage 2025 is de uitkomst van de begroting nog gewijzigd op basis van de volgende besluiten.

Dit besluit is genomen op 11 maart 2026. Het gaat om nota 2026-64 Evenementenvisie en uitwerking/borging beeldbepalende evenementen.

De  huidige begroting 2026-2029 kent de volgende uitkomst:

Op basis van de informatie die is aangeleverd voor de 1e tussentijdse rapportage 2026 moet de uitkomst van de begroting 2026-2029 worden aangepast. Deze ontwikkelingen zijn veelal autonome ontwikkelingen die conform de begrotingsregels direct in aanmerking komen voor dekking uit algemene middelen. In een aantal gevallen zijn de nieuwe ontwikkelingen een knelpunt bestaand beleid. In afwijking op artikel 6 van de financiële verordening waarin is opgenomen dat voorstellen voor nieuw beleid alleen worden gedaan bij de perspectiefnota en begroting zijn er 2 nieuw beleidsvoorstellen opgenomen in de 1e tussentijdse rapportage 2026.  
Dit betreffen uitwerkingen van moties van de raad. In het dictum benoemen we ook dat de gemeenteraad voor deze voorstellen afwijkt van de financiële verordening.
Ook is er een overige afwijking, waarbij in het eerste jaar een beroep wordt gedaan op de algemene middelen, maar welke de jaren daarna een voordeel oplevert.
In de tabellen zijn alleen de onderwerpen getoond die van invloed zijn op de begrotingsuitkomst.

Begrotingsregels

Tegenvallers (zowel niet-beïnvloedbare als beïnvloedbare) in de uitvoering van bestaand beleid moeten binnen het programma worden opgevangen. Dat wil zeggen, dat programma's de verantwoordelijkheid hebben primair te zoeken naar oplossingen binnen hun programma als zich tegenvallers voor (gaan) doen. Als deze bijsturing binnen het programma voor het lopende begrotingsjaar leidt tot ongewenste aantasting van bestaande prestaties, dan vindt eenmalig dekking plaats uit de algemene middelen. Ook kan het in sommige gevallen zo zijn dat aanpassing van de bestaande prestatie in het lopende jaar wegens contractuele verplichtingen met derden niet mogelijk is

De structurele oplossing moet binnen het programma worden aangedragen met een heroverwegingsvoorstel. Bij de Perspectiefnota of de Begroting vindt integrale afweging en besluitvorming plaats over de wijze waarop het aangedragen financiële knelpunt structureel wordt opgelost:

1. Voor een heroverwegingsvoorstel binnen het programma
2. Dekking vanuit algemene middelen.

Bij de keuze voor optie 2. Dekking algemene middelen zijn er twee denkbare opties voor invulling:

1. het inzetten van vrij beschikbare financiële ruimte en
2. creëren financiële ruimte door een gemeente brede financiële heroverwegingsronde binnen alle programma’s van de begroting

De onderwerpen die een beroep doen op de algemene middelen zijn als volgt in te delen:

1. (nieuwe) autonome ontwikkelingen die conform de regels direct worden verrekend met algemene middelen;
2. eenmalige en structurele knelpunten bestaand beleid en structurele op te vangen binnen programma;

Bij de autonome ontwikkelingen, knelpunten bestaand beleid en overige afwijkingen worden de onderwerpen genoemd die een beroep doen op algemene middelen.

Onderstaand worden alleen de autonome ontwikkelingen genoemd die van invloed zijn op het begrotingssaldo. Er is ook een aantal autonome ontwikkelingen die binnen de programma’s worden opgelost. Deze worden niet gepresenteerd in deze tabel.

1. Gladheidsbestrijding

Als gevolg van de extreme winterse weersomstandigheden heeft het Groenbedrijf in de maand januari extra kosten moeten maken vanwege inzet gladheidsbestrijding in de maand januari. In tegenstelling tot andere jaren, is er vrijwel continue inzet gepleegd om gladheid te voorkomen en bestrijden. Hiervoor is gebruik gemaakt van onderaannemers, eigen personeel en was inkoop van zout en pekelwater nodig. Er is sprake geweest van ongeveer 40 uitrukken. Een uitruk kost gemiddeld ongeveer €15.000. De kosten van een uitruk is mede afhankelijk van de feitelijke omstandigheden (omvang van ijzel, hoeveelheid sneeuwval, tijdstip van de uitruk, opschalen naar meer materieel et cetera). Dit brengt het totaal op €600.000. Bovendien zijn er kosten gemaakt door de zogenaamde handploegen voor het schoonmaken van busstations, winkelcentra en andere publieke ruimtes. Het bedrag hiermee gemoeid is ongeveer €65.000. Dat brengt het totaal op €665.000.
Het basisbedrag dat in het bestek met HGB is begroot voor gladheidsbestrijding blijft beschikbaar indien er in 2026 nog inzet vereist is.

2. Leges opbrengsten

De leges opbrengsten zijn verkeerd opgenomen in de begroting 2026. In de paragraaf over lokale heffingen (leges titel 2, Dienstverlening en besluiten onder de Omgevingswet) staat dat de opbrengst in 2026 naar verwachting €4,50 miljoen bedraagt. In de begroting zelf is echter een hoger bedrag verwerkt. We corrigeren deze administratieve fout door de geraamde legesopbrengsten voor 2026 met €854.000 te verlagen: van circa €5,35 miljoen naar ongeveer €4,50 miljoen.

In de 2e tussentijdse rapportage 2025 zijn de leges opbrengsten incidenteel met €1,6 miljoen verlaagd. Omdat een deel van deze opbrengsten doorschuift naar 2026, hebben we aangegeven dat voor de 1e tussentijdse rapportage 2026 een integrale beoordeling van de begrote legesopbrengsten nodig is.

Terugkijkend naar de projecten en uitgangspunten die zijn meegenomen bij het opstellen van de begroting 2026 (augustus 2025), zien we dat bij meerdere projecten inmiddels wijzigingen zijn opgetreden. Een aantal projecten is doorgeschoven van 2025 naar 2026 of 2027, zoals een sporthal en distributiehallen. Andere projecten gaan niet door, zoals locaties voor flexwonen of een lager aantal woningen op Steenbrugge dan verwacht. Daarnaast blijft het bij enkele grote projecten onzeker of dit jaar nog een aanvraag voor een omgevingsvergunning wordt ingediend en dan nog een besluit in 2026 kan worden genomen, zoals bij de asfaltcentrale en De Scheg.

We verwachten op basis van de huidige inzichten dat de in deze tussentijdse rapportage bijgestelde raming van de legesopbrengsten voor 2026 van €4,5 miljoen ondanks de veranderingen en onzekerheden per saldo haalbaar blijft.

3. Haveneiland

In 2025 heeft de raad besloten tot de aankoop van grond op Haveneiland. Deze aankoop brengt een structurele rentelast van €9.562 met zich mee, die nog niet was opgenomen in de begroting. Daarnaast vervalt door de verkoop de pacht van het naastgelegen perceel, waardoor de jaarlijkse pachtopbrengst van €6.844 wegvalt. Het totale structurele effect bedraagt daarmee €16.406 dat ten laste van de algemene middelen wordt gebracht. Dit bedrag is niet meegenomen in de oorspronkelijke besluitvorming en wordt nu structureel gecorrigeerd.

4. Handhaving en toezicht kinderopvang

De budgetten van toezicht en handhaving kinderopvang worden al een aantal jaren niet volledig benut. De kosten zijn afhankelijk van het aantal inspecties en calamiteiten die extra inspecties noodzakelijk maken. Afgelopen periode is gebleken dat het huidige aantal inspecties voldoende is voor de handhaving en toezicht van de kinderopvanglocaties. Zodoende kan het budget naar beneden worden bijgesteld met structureel €110.000.

5. Aansprakelijkheidsverzekering

Eind 2025 is na een aanbestedingstraject een nieuwe meerjarige overeenkomst voor de gemeentelijke aansprakelijkheidsverzekering afgesloten.
Dit levert een kostenbesparing op van € 65.000 structureel per jaar.

6. Vrijval kapitaallasten gemeentelijke huisvesting

De in 2025 begrote investeringen in de gemeentelijke huisvesting zijn aanzienlijk lager uitgevallen, doordat de benodigde investeringen later worden uitgevoerd. Voor de noodzakelijke vervangingsinvesteringen wordt nu een geactualiseerde meerjarenraming voorbereid.
Effect van de lagere investering in 2025 is dat de kapitaallasten ad € 97.000 voor 2026 eenmalig vrijvallen.

7. Vrijval stelpost areaaluitbreiding

Op basis van raadsbesluit 2023-726 wordt jaarlijks een bedrag per woning gereserveerd voor de toenemende kosten voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte als gevolg van de groei van Deventer. Op basis van de toename van het aantal woningen in 2025 wordt voorgesteld een bedrag van €408.000 structureel toe te voegen aan het budget voor onderhoud openbare ruimte op programma Leefomgeving. De dekking komt vanuit de stelpost areaaluitbreiding binnen het programma Algemene dekkingsmiddelen. Het restant van de stelpost 2026 van €30.000 valt in 2026 vrij ten gunste van de algemene middelen.

8. Decembercirculaire 2025

Dit betreft de uitkomst van de niet neutrale mutaties op basis van de uitwerking van de decembercirculaire 2025 Algemene uitkering.
Door middel van een raadsmededeling 2026-14 "Actuele ontwikkelingen in de gemeentefondsuitkering" bent u hierover geïnformeerd. In afwachting van actualisatie van het klimaat- en energiebeleid stallen we de CDOKE gelden uit de decembercirculaire ad €1,2 miljoen voorlopig op het programma algemene dekkingsmiddelen..

9. Dividend BNG

De dividenduitkering van de BNG Bank over 2025 bedraagt €412.000. In de begroting van de gemeente Deventer is structureel uitgegaan van een dividendontvangst van €770.000. Dit leidt tot een nadeel van €358.000 ten opzichte van de begroting 2026.

Toelichting
De BNG Bank heeft over 2025 een nettowinst gerealiseerd van €172 miljoen. Dit is €122 miljoen lager dan in 2024. De winstdaling is het gevolg van marktomstandigheden en bewuste strategische keuzes van de bank. De belangrijkste oorzaken zijn:
•   een lager renteresultaat (€40 miljoen), onder andere doordat een deel van de winst is ingezet om klanten een lagere prijs te bieden en door hogere financieringskosten en afboekingen op niet strategische portefeuilles;
•   een negatief resultaat op financiële transacties (€31 miljoen) als gevolg van marktwaardeveranderingen van financiële instrumenten;
•   een stijging van de bedrijfslasten (€21 miljoen) door verdere professionalisering van de organisatie en het treffen van een voorziening voor een reorganisatie;
•   hogere bijzondere waardeverminderingen op financiële activa (€41 miljoen), met name door afboekingen op de portefeuille in de energiesector.

De nettowinst van de BNG Bank fluctueert gedurende de jaren. Vorig jaar was het resultaat € 36.000 onder onze raming. Dit jaar zitten we fors onder de raming, echter er zijn dit jaar ook forse eenmalige lasten genomen door de BNG. Op voorhand willen we nog niet de raming structureel verlagen. Mocht nu de dividenduitkering 2026 ook behoorlijk lager liggen, dan is dat het moment om de raming structureel neerwaarts bij te stellen.

10. Onroerend zaak belasting

De bruto meeropbrengst voor de OZB in 2026 bedraagt €462.000 euro. Dit bedrag moet nog gecorrigeerd worden met verminderingen uit bezwaar etc (€337.000). De verwachte netto meeropbrengst bedraagt €125.000.Tegenover het voordeel door waardestijging van panden, staat een nadeel doordat de areaal uitbreiding achterblijft op de begroting.
In november 2025 zijn door de raad de tarieven OZB 2026 vastgesteld. Tussen deze raming van de waarde van de panden en de definitieve waarde vaststelling zit een verschil. De definitieve taxatie ligt wat hoger. Dit komt doordat in de laatste maanden nog veel waarden voor woningen en bedrijven zijn bijgesteld obv ontvangen (markt) gegevens en verder door inhoudelijke controles aan het eind van 2025.
Voor 2026 komt deze meeropbrengst ad €230.000 volgens de bestaande regels eenmalig ten gunste van de algemene middelen. Dit voordeel wordt in het tarief 2027 gecorrigeerd en gaat dus terug naar de burger.
Het nadeel van €105.000 als gevolg van areaalontwikkeling komt eenmalig ten laste van de algemene middelen, omdat hier sprake is van faseringsverschillen die in de komende jaren worden ingelopen.

11. Voorlopige aanslag VPB 2026

De gemeente Deventer heeft eind januari van de Belastingdienst een voorlopige aanslag vennootschapsbelasting 2026 ontvangen van circa € 1,4 miljoen. Dit betreft een geschat bedrag gebaseerd op de verwachte winst in 2026 voor de activiteiten ‘reclame in de openbare ruimte’, ‘verhuur gronden brandstofverkooppunten’, ‘garage parkeren’ en ‘het grondbedrijf’. Zodra een redelijke inschatting van het positieve resultaat (winst) van deze activiteiten kan worden gemaakt, wordt de voorlopige aanslag 2026 bijgesteld.  In de begroting is geen rekening gehouden met deze bedragen. Hieronder lichten wij dit nader toe.

Reclame in de openbare ruimte
De Belastingdienst heeft al enige jaren het standpunt ingenomen dat gemeenten met de activiteit ‘reclame in de openbare ruimte’ een overheidsonderneming drijven. De gemeente Deventer voert eveneens reclame activiteiten uit en is van mening dat met de reclame activiteiten geen overheidsonderneming wordt gedreven en dat er enkel sprake is van ‘normaal vermogensbeheer’. Tegen de door de Belastingdienst opgelegde definitieve aanslagen is daarom bezwaar aangetekend. Ter voorkoming van belastingrente is voor het jaar 2026 een voorlopige aanslag opgelegd. Op dit moment lopen er diverse fiscaal juridische procedures bij andere gemeenten. Met de Belastingdienst is overeengekomen om voor de definitieve afrekening van de vennootschapsbelasting over betreffende jaren de uitkomst van deze procedures af te wachten.

Verhuur gronden brandstofverkooppunten
In 2022 is door de rechtbank Den Haag uitspraak gedaan over de door een gemeente uitgevoerde activiteit ‘verhuur gronden brandstofverkooppunten’. De rechtbank oordeelde dat met deze activiteit een onderneming wordt gedreven. Dit betekent dat over de ‘winst’ vennootschapsbelasting moet worden afgedragen. Het Hof heeft de uitspraak van Rechtbank Den Haag op 24 november 2023 bevestigd. De gemeente Deventer verhuurt eveneens grond voor brandstofverkooppunten. Ook voor deze activiteit is gemeente Deventer van mening dat er geen overheidsonderneming wordt gedreven en dat er enkel sprake is van ‘normaal vermogensbeheer’. Ter voorkoming van belastingrente is voor het jaar 2026 een voorlopige aanslag opgelegd. Tegen reeds opgelegde definitieve aanslagen is op gelijke wijze als bij reclame bezwaar aangetekend in afwachting van de uitkomst van de fiscaal-juridische procedures.

Garage parkeren
De gemeente Deventer is ook Vpb-plichtig voor het ‘garage parkeren’. Het resultaat wordt ieder jaar vastgesteld en meegenomen in de aangifte. De verwachting van 2026 is op dit moment nog niet bekend.

Grondbedrijf
Ter zake van de vpb-plicht van het grondbedrijf is de gemeente Deventer met de Belastingdienst in overleg. Voorzichtigheidshalve is voor het jaar 2026 een voorlopige aanslag opgelegd om belastingrente te voorkomen.

Door diverse programma’s worden knelpunten in het bestaande beleid gemeld. In hoofdstuk 4 en 5 is aangegeven hoe we hier in het kader van de begrotingsregels mee omgaan.
De programma’s geven aan dat zij in 2026 geen vrij besteedbare middelen hebben om een dekking te genereren voor de opgegeven knelpunten bestaand beleid. Voor 2026 zou dan het bedrag moeten worden gevonden door aanpassing van prestaties. Dit vinden wij niet wenselijk in het lopend jaar en stellen daarom voor de nadelen 2026 te dekken uit algemene middelen en daar waar het een structureel effect heeft te betrekken bij de Perspectiefnota/begroting 2027 – 2030. Dit geldt voor de kosten medewerker bedienen sluis en beheerder sport  geldt een structureel effect.

1. Kosten medewerker bedienen sluis (structureel)

Om de sluis te kunnen bedienen wordt naast onze eigen medewerker sluismedewerkers ingehuurd. De kosten voor de inhuur is met ca. 60% gestegen van €65.000 in 2025 naar €105.000 in 2026, een verschil van € 40.000. Deze stijging is het gevolg van de wet gelijke beloning uitzendkrachten, wat inhoudt dat uitzendkrachten hetzelfde beloond dienen te worden als personeel in dienst van de gemeente in een gelijkwaardige functie. Binnen het taakveld is geen mogelijkheid om deze gestegen kosten op te vangen. Het structureel knelpunt wordt meegenomen bij de integrale afweging bij de perspectiefnota 2027 - 2030/begroting 2027.

2. Transitiekosten reinigingstaken HGB

De reinigingsactiviteiten zijn per 1 januari 2026 van Circulus naar Het Groenbedrijf overgedragen. Omdat er sprake is van een overgang van onderneming gaat het betreffende personeel ook over. Na concretisering van de betreffende personeelsgroep blijkt sprake te zijn van een verlofsaldo, met omgerekend een financiële impact van ongeveer € 60.000.

3. Begrotingsoptimalisatie ruimtelijke ontwikkeling

Optimalisatie kosten toewijzing leges en optimalisatie kostenverhaal
We doen onderzoek naar de kosten toewijzing leges en optimalisatie kostenverhaal. We kunnen deze optimalisaties niet realiseren in 2026. Reden hiervoor is dat er in 2026 gewerkt wordt aan de Nota kostenverhaal. Dit is een uitwerking van de Nota grondbeleid waarin mogelijkheden voor kostenverhaal worden geactualiseerd en een voorstel voor verevening die past bij de Deventer werkwijze voor locatie- en gebiedsontwikkelingen wordt uitgewerkt. Deze werkwijze kan pas na vaststelling van de nota worden ingevoerd (verwachting 2027) bij dan op te starten projecten.  Daarnaast kijken we kritisch of we alle kosten toerekenen aan kostenverhaal. Het blijft nu nog onzeker of de begrotingsoptimalisatie vanaf 2027 kan worden gerealiseerd.

Voor wat betreft de leges onderzoeken we of we alle mogelijke kosten toewijzen. Mogelijk leidt dit tot hogere leges die invulling kunnen geven aan de begrotingsoptimalisatie op leges. Uiteindelijk blijft dit een keuze van de raad. Deze optimalisatie betrekken we bij de gehele analyse van de leges in relatie tot woningbouwopgaven en netcongestie vanaf 2027.

Optimalisatie inzet van middelen
We zien geen mogelijkheid dit in 2026 te realiseren. Vanuit meer datagedreven werken en inzet van nieuwe technologieën zien we hier wel mogelijkheden in, echter dit moeten we verder uitwerken in de tijd. We zien hier mogelijkheden vanaf 2028. We kunnen vanaf dan de optimalisatie oplopend realiseren.

4. Aanvullend voorbereidingskrediet Stadslint Keizerslanden

In 2025 is geen krediet aangevraagd voor het opstellen van de analyse- en kansenkaart voor het Stadslint, voor kosten die zijn gemaakt in 2025. Dit betreft voorbereidingskosten voor de projecten Van Oldenielstraat en de ongelijkvloerse kruising voor fietsers en voetgangers bij de Margijnenenk.

Op 28 januari 2026 is het raadsbesluit 2025-912 'Stadslint Keizerslanden' genomen, waarbij een voorbereidingskrediet van €2,1 miljoen beschikbaar is gesteld. Binnen dit krediet is geen ruimte om deze kosten te dekken. Daarom stellen wij voor het voorbereidingskrediet te verhogen met €300.000 tot €2,4 miljoen. Dit past binnen de totale investeringsramingen zoals opgenomen in de SIA: €17,8 miljoen voor de Van Oldenielstraat en €9,4 miljoen voor de fiets- en voetgangerstunnel. Deze verhoging wordt voor 50% gedekt uit de versnellingsgelden 2023 en voor 50% vanuit de reserve Keizerslanden (cofinanciering). Daarvoor moet €150.000 worden geput uit de bestemmingsreserve Keizerslanden en in de reserve kapitaallasten worden gestort.

Het begroten van de kapitaallasten als gevolg van deze investering worden betrokken bij de begroting van het jaar na oplevering, indicatief in de periode 2032-2035.

5. Aanpak uitkeren saldi ex-cliënten

Het college heeft geconstateerd dat er op beheerrekeningen van voormalige cliënten (inwoners) van schuldhulpverlening, bewindvoering, toeslagen en budgetbeheer gedurende een lange periode (ongeveer 10 jaar) bedragen zijn blijven staan. Na de reorganisatie waarin de bedrijfsvoering tegen het licht werd gehouden is dit boven tafel gekomen. De werkwijze is direct aangepast waardoor deze situatie zich niet meer kan voordoen. Daarnaast hebben we in 2023 na een actie van de gemeente BTW-teruggave ontvangen van de Belastingdienst. Er is overlap met de doelgroep van de beheerrekeningen. Daarom zijn beide terugbetalingsoperaties samengevoegd.

De kosten voor de algemene vergoeding (tegemoetkoming) zijn verwerkt in de jaarrekening 2025. De uitvoeringskosten van € 110.000,- worden ten laste van de algemene middelen gebracht. Conform de raadsmededeling (2026-86) is het voorstel om de onherleidbare posten ter hoogte van € 87.000,- beschikbaar te houden binnen het programma. Deze worden ingezet voor een nog te bepalen doel voor kwetsbaren in de samenleving. Dit is overigens een afwijking op onze financiële verordening. Deze schrijft voor dat voordelen binnen het programma ten gunste komen van de algemene middelen. In de 2e tussentijdse rapportage informeren wij u over het doel waaraan deze gelden zijn besteed.

6. Beheerder Sport (structureel)

Het beheer van de buitensport (sportparken) is de laatste jaren erg toegenomen in werkzaamheden. In de begroting 2025 is vanaf 2026 structureel € 50.000 beschikbaar gesteld om deze werkzaamheden te kunnen financieren. Dit is echter niet toereikend voor de extra fte die wordt ingezet. De kosten hiervoor zijn €93.000. Bij de begroting 2025 werd gedacht dat de taken voor een groot deel betrekking zouden hebben op projecten, waar de loonkosten uit gedekt zouden moeten worden. In de praktijk blijkt het vooral om reguliere structurele taken te gaan welke binnen de exploitatie gedekt dienen te worden. Extra taken zijn dan complexere regelgeving voor de gemeente, maar ook voor sportverenigingen. Daarnaast spelen ontwikkelingen die het sportbeheer raken ook een rol, hierbij is technisch sportadvies nodig op onderdelen als; bouw sporthal op een sportpark, aanleg kunstgrasvelden in combinatie met ontwikkelingen rondom sporthallen, basisscholen en gebiedsontwikkelingen in relatie met het sportpark. Aanvullend is hiervoor nog € 43.000 structureel nodig. In 2026 zal dit eenmalig worden gedekt uit de algemene middelen omdat er geen dekking binnen het programma beschikbaar is. Voor 2027 en volgende jaren zal een heroverwegingsvoorstel worden opgenomen bij de begroting 2027.

7a. Begrotingsoptimalisatie jeugd
Voor de begrotingsoptimalisatie uitgaven jeugdhulp is het doel om in 2026 een structurele optimalisatie van afgerond € 1 miljoen te realiseren. Om tot een optimalisatie te komen zijn een aantal randvoorwaarden benoemd, welke op dit moment helaas nog niet ingevuld zijn, zie hiervoor ook de raadsmededeling 2026-307. Omdat deze randvoorwaarden nog niet zijn gerealiseerd betekent dit dat we in 2026 de optimalisatie niet halen.

7b. Aanpak jeugd
In het najaar 2025 is gestart met het trajectplan van aanpak optimalisatie jeugd, hiervoor is uw raad voor de zomer 2025 in een technische sessie geïnformeerd. Tijdens dit traject kwam naar voren dat een bredere aanpak nodig is. Via raadsmededeling 2026-307 hebben we u hierover geïnformeerd.

Inmiddels is er een herstelteam ingericht om de wachttijden bij de uitvoering aan te pakken. Deze inzet is noodzakelijk om inwoners tijdiger te kunnen ondersteunen en sluit aan bij de maatschappelijke opgave waarvoor wij staan. De inzet van het herstelteam leidt echter op de korte termijn tot hogere uitvoeringskosten.

Via een raadsvoorstel over de meerjarige aanpak informeren we u over de brede aanpak jeugd. In dit voorstel beschrijven we voor welke inspanningen we staan en welke financiële middelen dit vraagt.

1. Afkoop grafrechten Molukse KNIL-graven

In de begroting en tweede bestuursrapportage 2022 is een budget van € 281.000 beschikbaar gesteld voor overname van grafrechten van Molukse KNIL-graven, waarvan 5 op de begraafplaats H Lebuïnus en 56 op de begraafplaats Steenbrugge. De verwachte kosten voor begraafplaats Steenbrugge zouden gespreid over 28 jaren worden besteed, omdat jaarlijks verschillende grafrechten verlopen en voor 10 jaar konden worden verlengd. Hiervoor is een eenmalig bedrag van € 200.000 gestort in een bestemmingsreserve en is van 2023-2049  gedurende 27 jaar € 3.000 jaarlijkse kosten begroot,

De gemeente heeft van de beheerder van de begraafplaats Steenbrugge nu het aanbod gekregen de rechten tot 2050 in één keer af te kopen voor € 213.000.  Na aftrek van de tot nu toe gemaakte kosten voor grafrechten H Lebuiïnus, gedenktekens en ceremonie ad € 32.000 is nog €168.000 beschikbaar in de reserve. en nog 24 jaar € 3.000. Totaal € 240.000.
Voor de meerjarenbegroting levert het voorstel dus een eenmalig financieel voordeel op van € 27.000.  Voordelig effect is ook dat in komende jaren geen administratieve handelingen meer nodig zijn voor jaarlijks verlopende grafrechten.
Doordat de kosten nu geheel in éen keer in 2026 worden genomen, resteert in 2026 een tekort van € 42.000. Meerjarig staat daar een vrijval van 23 * 3.000 = € 69.000 tegenover.

Voorstel is het nadeel in 2026 ten laste van algemene middelen te brengen en het jaarlijks voordeel van € 3.000 ten gunste van algemene middelen.
De reserve Molukse graven kan na de putting van het saldo van €168.000 worden opgeheven.

2. Bijdrage ten behoeve van lokale taken BW MO in 2026

Het regionaal bestuurlijk overleg beschermd wonen en maatschappelijke opvang heeft op 7 juli 2022 besloten om de begrote resterende rijksmiddelen waarvan verwacht worden dat deze meerjarig niet nodig zullen zijn voor de regiotaken in 2023 t/m 2026 ad. € 1.900.000,- per jaar beschikbaar te stellen aan de vijf samenwerkende gemeenten ten behoeve van gemeentelijke uitgaven in 2023 t/m 2026 voor de lokale taken zoals genoemd in het convenant en daarmee de inzet op preventie en bewegingen als 'van beschermd wonen naar beschermd thuis' en 'van opvang naar wonen met begeleiding' optimaal lokaal te kunnen faciliteren. Dit bedrag wordt geput uit de reserve Maatschappelijke opvang – Beschermd wonen regionaal. Een bedrag van €1.104.000 wordt uitgekeerd aan de regiogemeenten Lochem, Zutphen, Olst-Wijhe en Raalte. Het Deventer aandeel van €796.000 wordt besteed aan lokale Maatschappelijke opvang – Beschermd wonen initiatieven.

Afwijkingen in de voortgang van prestaties of andere oorzaken kunnen een overheveling van een budget tot gevolg hebben. Budgetoverhevelingen op exploitatie, voorzieningen en kredieten dienen bij de tussentijdse rapportages gemeld te worden. In onderstaande tabel zijn de budgetoverhevelingen in deze 2e tussentijdse rapportage opgenomen.

1. Fietsparkeren

De start van de verbouwing van de fietsparkeergarage is vertraagd, waardoor de eenmalige middelen ad. €200.000 ten behoeve van de tijdelijke fietsenstalling niet in 2026, maar in 2027 noodzakelijk zijn.

1. Investering AV middelen IJsselzaal

Het beschikbare investeringskrediet voor AV-middelen IJsselzaal is begroot op het programma Burger en Bestuur, omdat hiermee ook de ondersteuning van de Raad wordt gefaciliteerd,
Aangezien de uitvoering en het beheer van AV-middelen binnen de DOWR-gemeenten centraal is belegd bij de afdeling ICT stellen wij voor het krediet van €106.000 en de kapitaallasten die daarmee gemoeid zijn over te hevelen naar het programma bedrijfsvoering.

2. Implementatie Podium D

Met het Dimpact-project Podium D wordt beoogd de dienstverlening naar de inwoners verder te verbeteren en het zaaksysteem E-suite te vervangen. De implementatie vindt over de hele organisatie plaats. Het project is daarmee breder dan het programma Burger en Bestuur en raakt de gehele Bedrijfsvoering van de gemeente. Daarom wordt het budget van € 524.000 per 2026 overgeheveld van programma Burger en Bestuur naar programma Bedrijfsvoering.

3. De Marke Zuid

De aanbesteding voor de sloop, nieuwbouw van de sporthal en de buitenruimte van De Marke Zuid heeft plaatsgevonden (zie ook raadsmededeling 2026-51).  In totaliteit past de aanbesteding binnen het budget, echter is er wel een herverdeling tussen kredieten nodig.  Het krediet van de Nieuwbouw sporthal Marke Zuid dient € 286.000 (kapitaallast €9.400, 40 jaar, annuïtair) neerwaarts bijgesteld te worden, dit is onderdeel van Programma 8 Meedoen.  Deze middelen worden toegevoegd aan de kredieten van de buitenruimte (€ 74.000, kapitaallast €4.000, 25 jaar, lineair) en sloop van de school (€ 212.000, kapitaallast €8.300, 40 jaar, lineair), beiden onderdeel van Programma 9 Jeugd en Onderwijs.

Op basis van bovenstaande wijzigingen ontstaat onderstaande uitkomst van de begroting 2026 en het meerjarenperspectief 2027-2029 na de 1e tussentijdse rapportage 2026.

Deze eindstand wordt bij de kaderbrief 2027-2030 meegenomen.

1. Kosten Europees voetbal Go Ahead Eagles
In het eerste deel van 2026 zijn kosten gemaakt voor de laatste Europese thuiswedstrijd tegen SC Braga. Deze wedstrijd is goed verlopen. Net als voorgaande wedstrijden zijn er kosten gemaakt om deze zo gastvrij en veilig mogelijk te organiseren. Een eerste schatting van de kosten is €60.000. De totale financiële afrekening volgt nog later in het jaar.  Naar verwachting kunnen de kosten worden gedekt vanuit de beschikbare budgetten. Eventuele afwijkingen zullen worden meegenomen bij de tweede tussentijdse rapportage 2026.

2. Verkeersmaatregelen bij evenementen
Het aantal evenementen neemt toe waardoor ook het aantal evenementen met verkeersmaatregelen toeneemt. De verkeersmaatregelen zijn onder andere ingezet bij de huldiging van Go-Ahead, de thuiswedstrijden van Go-Ahead in de Europa-League, betogingen, vergunningsplichtige evenementen, straatfeesten en optredens van straatartiesten. HGB verzorgt de uitvoering van de verkeersmaatregelen. Hiervoor is een jaarlijks budget beschikbaar van
€225.000,-. Dit budget is in 2025 met €75.000,- overschreden. Daarnaast is ook een stijging van de ambtelijke kosten te zien. Per saldo is in 2025 het grootste gedeelte van deze hogere lasten opgevangen binnen het taakveld. Dit is niet structureel mogelijk. In 2026 wordt onderzocht in hoeverre structureel aanvullende middelen nodig zijn. Indien nodig zal dit in de perspectiefnota 2027 – 2030/begroting 2027 worden opgevoerd.

3. Rood voor rood en intensivering volkshuisvesting
In de 2e tussentijdse rapportage 2025 hebben wij een overschrijding gemeld op de onderwerpen ‘Rood voor Rood’ en ‘Intensivering volkshuisvesting’ als gevolg van een hogere personele inzet dan begroot

De onderwerpen hangen onderling samen en kunnen daarom niet afzonderlijk worden beoordeeld. Om die reden zijn wij gestart met een integrale analyse naar de oorzaak van deze overschrijdingen. Deze analyse kost meer tijd dan verwacht, vanwege de samenhang tussen beide onderwerpen en de afstemming met de begrotingsoptimalisaties ‘kostenverhaal’ en ‘inzet van middelen’, in relatie tot de beschikbare personele capaciteit.

Voor 2026 voorzien wij eveneens een overschrijding. De omvang hiervan is op dit moment nog niet te kwantificeren. Wij informeren de raad hierover in de 2e tussentijdse rapportage.

4. BUIG
In de 2e tussentijdse rapportage 2025 is benoemd dat een extra tekort op de BUIG 2026 van € 399.000,- verwacht wordt. Dit was een eerste prognose op basis van het voorlopig budget en een voorspelde beginstand voor het volume (het verwacht aantal uitkeringen op 1-1-2026). De beginstand van 2026 wijkt niet af ten opzichte van de prognoseberekening bij de 2e tussentijdse rapportage 2025 (beginstand is 2562 uitkeringen). Het verwachte tekort voor 2026 blijft € 399.000,-. Het budget vanuit de laatste BUIG circulaire wordt in 2026 nog twee keer aangepast (het nader voorlopige BUIG budget 2026 in het voorjaar en het definitieve BUIG budget 2026 in het najaar). De aanpassingen naar aanleiding hiervan zullen worden verwerkt bij de 2e tussentijdse rapportage 2026 of worden gemeld in de jaarrekening 2026.

5. Locatiestudie sporthal Schalkhaar
Voor de toekomst van sporthal Schalkhaar vergelijken we het renoveren en uitbreiden van de huidige sporthal met nieuwbouw op sportpark Horsterhoek. Om een goede bestuurlijke afweging te kunnen maken tussen beide locaties is het noodzakelijk dat alle relevante gegevens beschikbaar en te vergelijken zijn. Mogelijk zijn hiervoor extra onderzoeken nodig, waarmee er een solide basis ontstaat voor de uiteindelijke afweging. De interne uren voor de locatiestudie worden opgevangen binnen het programma. Voor extra onderzoeken is binnen de huidige begroting geen financiële dekking en ruimte. Op dit moment is nog niet duidelijk of en welke onderzoeken nodig zijn. Mochten deze nodig zijn wordt daarover later verder gecommuniceerd via de P&C cyclus of een apart raadsvoorstel.

6. Onafhankelijke clientondersteuning
Het bieden van onafhankelijk cliëntondersteuning aan inwoners aan Deventer is een van de wettelijke taken van de gemeente. Het betreft hier een open-einderegeling waarin het op dit moment nog niet zeker is of het geraamde budget toereikend is. Hier komen we bij de 2e tussentijdse rapportage 2026 op terug.

7. Beveiligingskosten Polstraat (daklozenopvang)
Aan de Polstraat (daklozenopvang) lopen we een risico op extra kosten voor beveiliging. Deze kosten zijn afhankelijk van de inhuur van beveiligingsdiensten, op het moment dat de overlast toeneemt op de Polstraat. Op dit moment is nog niet te schatten of deze kosten daadwerkelijk gaan plaatsvinden, en zo ja, wat de orde van grootte van het bedrag zal zijn. Momenteel wordt alles in het werk gesteld om deze overlast zoveel mogelijk te voorkomen.

8. Reserve Regionaal BW MO
Op het regionaal bestuurlijk overleg beschermd wonen en maatschappelijke opvang is op basis van de meerjarenprognose 2026-2029 vastgesteld dat de reserve Regionaal BW MO eind 2026 door het gewenste weerstandsvermogen heengaat, en dat we vanaf 2028 in de min gaan en geen reserve meer over hebben voor het opvangen van tegenvallende financiële resultaten. De omvang van de reserve Regionaal BW MO wordt eind 2026 ingeschat op € 1.990.000,- en eind 2029 op -/- € 1.309.000,-. Deze inschatting is inclusief vaststelling van de denkrichtingen door het BO op 19 maart 2026. Het gewenste weerstandsvermogen van de reserve Regionaal BW MO bedraagt € 2.537.000,- op basis van 10% van de BW MO subsidie ontvangsten.
Als samenwerkingsregio Midden-IJssel hebben we financiële afspraken vastliggen in het samenwerkingsconvenant beschermd wonen en maatschappelijke opvang gemeenten Deventer, Lochem, Olst-Wijhe, Raalte en Zutphen. In dat convenant staan onder andere de volgende afspraken:
•   Het rijksbudget voor maatschappelijke opvang en beschermd wonen wordt door de centrumgemeente in zijn geheel beschikbaar gehouden en desgewenst ingezet ten behoeve van voorzieningen voor maatschappelijke opvang en beschermd wonen.
•   Budgettaire voor- en nadelen beschermd wonen - maatschappelijke opvang worden na afloop van het boekjaar zo spoedig mogelijk door de centrumgemeente berekend en verrekend met de (egalisatie) reserve voor regionale middelen. Als er tekorten resteren, worden die door de gemeenten verevend. Overschotten worden opgenomen in de (egalisatie) reserve of met instemming van alle gemeenten ingezet ten behoeve van regionale transformatie opgaven.
Kortom, als er sprake is van een situatie waarin er geen reserve meer is en er een tekort ontstaat, zal dit tekort verevend worden door de deelnemende gemeenten. Voor gemeente Deventer gaat het om circa 40% van de kosten. Met bijsturing op basis van de meerjarenprognose 2026-2029 wordt in de samenwerkingsregio gepoogd om binnen de beschikbare middelen te blijven.

9. Financiële claim juridische procedure
Op dit moment loopt er een gerechtelijke procedure tussen de gemeente en een zorgaanbieder. De overeenkomst met de zorgaanbieder is door de gemeente in 2019 voortijdig ontbonden. De zorgaanbieder heeft de gemeente hiervoor gedagvaard en heeft bij de rechtbank op alle punten ongelijk gekregen. Vervolgens is de zorgaanbieder in hoger beroep gegaan. De gemeente is hierbij deels in het ongelijk gesteld. Op dit moment zijn we in afwachting van de schadestaatprocedure; ook kan er mogelijk nog een minnelijke schikking komen. Daarom is het op dit moment niet mogelijk om een inschatting te geven van het mogelijke schadebedrag. Het is niet bekend wanneer wij meer inzicht hierin hebben, omdat er aan het opstarten van een schadestaatprocedure geen termijn is verbonden.

1. Aanbestedingsresultaat applicatie verkeersregelinstallatie (VRI) en aanbesteding verkeerscentrale

De aanbesteding van de applicatie verkeersregelinstallatie is afgerond. In de begroting 2026 is hier incidenteel €800.000 voor de implementatie en structureel €200.000 aanvullend voor opgenomen in verband met een verwachte toename van de lasten na de aanbesteding. De aanbesteding is uiteindelijk lager uitgevallen dan aanvankelijk ingeschat waardoor de aanvullende budgetten niet volledig worden ingezet.
Voor het onderdeel verkeerslogistiek binnen het taakveld verkeer en vervoer, loopt in regionaal verband de Europese aanbesteding voor de verkeerscentrale. De verwachting is dat deze aanbesteding hoger uitvalt dan het beschikbare budget. In afwachting van de uitkomst van deze aanbesteding stellen we voor om op dit moment het voordelig aanbestedingsresultaat van de applicatie verkeersregelinstallatie beschikbaar te houden binnen het taakveld in afwachting van de aanbesteding voor de verkeerscentrale. Bij de tweede tussentijdse rapportage 2026 komen we hierop terug.

2. Ontwikkeling kosten WMO

Voor het onderdeel Wmo is het gebruikelijk om in de tussentijdse rapportage met een update over de kostenontwikkeling te komen. Deze prognose is begin van het jaar vooral gebaseerd op de cijfers uit de jaarrekening. Echter zijn de cijfers hiervan pas definitief als de productieverantwoordingen van de zorgaanbieders binnen zijn. Deze komen uiterlijk 1 april binnen, waarna we halverwege april met een goede prognose kunnen komen. Tevens is er een samenhang met Jeugd, want in beide gevallen loopt hier een begrotingsoptimalisatie, het geniet hierdoor de voorkeur om met één samenhangend verhaal over de kostenontwikkeling te komen. Hierin zal meegenomen worden welke uitkomsten het formatieonderzoek binnen de Wmo kent. Zodra de prognose 2026 voor Wmo en Jeugd definitief is zal de gemeenteraad hier separaat over geïnformeerd worden.

3. Ontwikkeling kosten Jeugd

Voor het onderdeel Jeugd is het gebruikelijk om in de tussentijdse rapportage met een update over de kostenontwikkeling te komen. Deze prognose is begin van het jaar vooral gebaseerd op de cijfers uit de jaarrekening. Echter zijn de cijfers hiervan pas definitief als de productieverantwoordingen van de zorgaanbieders binnen zijn. Deze komen uiterlijk 1 april binnen, waarna we halverwege april met een goede prognose kunnen komen. Tevens is er een samenhang met Wmo, want in beide gevallen loopt hier een begrotingsoptimalisatie, het geniet hierdoor de voorkeur om met één samenhangend verhaal over de kostenontwikkeling te komen. Zodra de prognose 2026 voor Wmo en Jeugd definitief is zal de gemeenteraad hier separaat over geïnformeerd worden.

In deze tussentijdse rapportage wordt per programma gerapporteerd over de lopende investeringen.

In de leidraad grote projecten is afgesproken dat via de tussentijdse rapportages de rapportage plaats vindt over de grote projecten.