Door diverse programma’s worden knelpunten in het bestaande beleid gemeld. In hoofdstuk 4 en 5 is aangegeven hoe we hier in het kader van de begrotingsregels mee omgaan.
De programma’s geven aan dat zij in 2026 geen vrij besteedbare middelen hebben om een dekking te genereren voor de opgegeven knelpunten bestaand beleid. Voor 2026 zou dan het bedrag moeten worden gevonden door aanpassing van prestaties. Dit vinden wij niet wenselijk in het lopend jaar en stellen daarom voor de nadelen 2026 te dekken uit algemene middelen en daar waar het een structureel effect heeft te betrekken bij de Perspectiefnota/begroting 2027 – 2030. Dit geldt voor de kosten medewerker bedienen sluis en beheerder sport  geldt een structureel effect.

1. Kosten medewerker bedienen sluis (structureel)

Om de sluis te kunnen bedienen wordt naast onze eigen medewerker sluismedewerkers ingehuurd. De kosten voor de inhuur is met ca. 60% gestegen van €65.000 in 2025 naar €105.000 in 2026, een verschil van € 40.000. Deze stijging is het gevolg van de wet gelijke beloning uitzendkrachten, wat inhoudt dat uitzendkrachten hetzelfde beloond dienen te worden als personeel in dienst van de gemeente in een gelijkwaardige functie. Binnen het taakveld is geen mogelijkheid om deze gestegen kosten op te vangen. Het structureel knelpunt wordt meegenomen bij de integrale afweging bij de perspectiefnota 2027 - 2030/begroting 2027.

2. Transitiekosten reinigingstaken HGB

De reinigingsactiviteiten zijn per 1 januari 2026 van Circulus naar Het Groenbedrijf overgedragen. Omdat er sprake is van een overgang van onderneming gaat het betreffende personeel ook over. Na concretisering van de betreffende personeelsgroep blijkt sprake te zijn van een verlofsaldo, met omgerekend een financiële impact van ongeveer € 60.000.

3. Begrotingsoptimalisatie ruimtelijke ontwikkeling

Optimalisatie kosten toewijzing leges en optimalisatie kostenverhaal
We doen onderzoek naar de kosten toewijzing leges en optimalisatie kostenverhaal. We kunnen deze optimalisaties niet realiseren in 2026. Reden hiervoor is dat er in 2026 gewerkt wordt aan de Nota kostenverhaal. Dit is een uitwerking van de Nota grondbeleid waarin mogelijkheden voor kostenverhaal worden geactualiseerd en een voorstel voor verevening die past bij de Deventer werkwijze voor locatie- en gebiedsontwikkelingen wordt uitgewerkt. Deze werkwijze kan pas na vaststelling van de nota worden ingevoerd (verwachting 2027) bij dan op te starten projecten.  Daarnaast kijken we kritisch of we alle kosten toerekenen aan kostenverhaal. Het blijft nu nog onzeker of de begrotingsoptimalisatie vanaf 2027 kan worden gerealiseerd.

Voor wat betreft de leges onderzoeken we of we alle mogelijke kosten toewijzen. Mogelijk leidt dit tot hogere leges die invulling kunnen geven aan de begrotingsoptimalisatie op leges. Uiteindelijk blijft dit een keuze van de raad. Deze optimalisatie betrekken we bij de gehele analyse van de leges in relatie tot woningbouwopgaven en netcongestie vanaf 2027.

Optimalisatie inzet van middelen
We zien geen mogelijkheid dit in 2026 te realiseren. Vanuit meer datagedreven werken en inzet van nieuwe technologieën zien we hier wel mogelijkheden in, echter dit moeten we verder uitwerken in de tijd. We zien hier mogelijkheden vanaf 2028. We kunnen vanaf dan de optimalisatie oplopend realiseren.

4. Aanvullend voorbereidingskrediet Stadslint Keizerslanden

In 2025 is geen krediet aangevraagd voor het opstellen van de analyse- en kansenkaart voor het Stadslint, voor kosten die zijn gemaakt in 2025. Dit betreft voorbereidingskosten voor de projecten Van Oldenielstraat en de ongelijkvloerse kruising voor fietsers en voetgangers bij de Margijnenenk.

Op 28 januari 2026 is het raadsbesluit 2025-912 'Stadslint Keizerslanden' genomen, waarbij een voorbereidingskrediet van €2,1 miljoen beschikbaar is gesteld. Binnen dit krediet is geen ruimte om deze kosten te dekken. Daarom stellen wij voor het voorbereidingskrediet te verhogen met €300.000 tot €2,4 miljoen. Dit past binnen de totale investeringsramingen zoals opgenomen in de SIA: €17,8 miljoen voor de Van Oldenielstraat en €9,4 miljoen voor de fiets- en voetgangerstunnel. Deze verhoging wordt voor 50% gedekt uit de versnellingsgelden 2023 en voor 50% vanuit de reserve Keizerslanden (cofinanciering). Daarvoor moet €150.000 worden geput uit de bestemmingsreserve Keizerslanden en in de reserve kapitaallasten worden gestort.

Het begroten van de kapitaallasten als gevolg van deze investering worden betrokken bij de begroting van het jaar na oplevering, indicatief in de periode 2032-2035.

5. Aanpak uitkeren saldi ex-cliënten

Het college heeft geconstateerd dat er op beheerrekeningen van voormalige cliënten (inwoners) van schuldhulpverlening, bewindvoering, toeslagen en budgetbeheer gedurende een lange periode (ongeveer 10 jaar) bedragen zijn blijven staan. Na de reorganisatie waarin de bedrijfsvoering tegen het licht werd gehouden is dit boven tafel gekomen. De werkwijze is direct aangepast waardoor deze situatie zich niet meer kan voordoen. Daarnaast hebben we in 2023 na een actie van de gemeente BTW-teruggave ontvangen van de Belastingdienst. Er is overlap met de doelgroep van de beheerrekeningen. Daarom zijn beide terugbetalingsoperaties samengevoegd.

De kosten voor de algemene vergoeding (tegemoetkoming) zijn verwerkt in de jaarrekening 2025. De uitvoeringskosten van € 110.000,- worden ten laste van de algemene middelen gebracht. Conform de raadsmededeling (2026-86) is het voorstel om de onherleidbare posten ter hoogte van € 87.000,- beschikbaar te houden binnen het programma. Deze worden ingezet voor een nog te bepalen doel voor kwetsbaren in de samenleving. Dit is overigens een afwijking op onze financiële verordening. Deze schrijft voor dat voordelen binnen het programma ten gunste komen van de algemene middelen. In de 2e tussentijdse rapportage informeren wij u over het doel waaraan deze gelden zijn besteed.

6. Beheerder Sport (structureel)

Het beheer van de buitensport (sportparken) is de laatste jaren erg toegenomen in werkzaamheden. In de begroting 2025 is vanaf 2026 structureel € 50.000 beschikbaar gesteld om deze werkzaamheden te kunnen financieren. Dit is echter niet toereikend voor de extra fte die wordt ingezet. De kosten hiervoor zijn €93.000. Bij de begroting 2025 werd gedacht dat de taken voor een groot deel betrekking zouden hebben op projecten, waar de loonkosten uit gedekt zouden moeten worden. In de praktijk blijkt het vooral om reguliere structurele taken te gaan welke binnen de exploitatie gedekt dienen te worden. Extra taken zijn dan complexere regelgeving voor de gemeente, maar ook voor sportverenigingen. Daarnaast spelen ontwikkelingen die het sportbeheer raken ook een rol, hierbij is technisch sportadvies nodig op onderdelen als; bouw sporthal op een sportpark, aanleg kunstgrasvelden in combinatie met ontwikkelingen rondom sporthallen, basisscholen en gebiedsontwikkelingen in relatie met het sportpark. Aanvullend is hiervoor nog € 43.000 structureel nodig. In 2026 zal dit eenmalig worden gedekt uit de algemene middelen omdat er geen dekking binnen het programma beschikbaar is. Voor 2027 en volgende jaren zal een heroverwegingsvoorstel worden opgenomen bij de begroting 2027.

7a. Begrotingsoptimalisatie jeugd
Voor de begrotingsoptimalisatie uitgaven jeugdhulp is het doel om in 2026 een structurele optimalisatie van afgerond € 1 miljoen te realiseren. Om tot een optimalisatie te komen zijn een aantal randvoorwaarden benoemd, welke op dit moment helaas nog niet ingevuld zijn, zie hiervoor ook de raadsmededeling 2026-307. Omdat deze randvoorwaarden nog niet zijn gerealiseerd betekent dit dat we in 2026 de optimalisatie niet halen.

7b. Aanpak jeugd
In het najaar 2025 is gestart met het trajectplan van aanpak optimalisatie jeugd, hiervoor is uw raad voor de zomer 2025 in een technische sessie geïnformeerd. Tijdens dit traject kwam naar voren dat een bredere aanpak nodig is. Via raadsmededeling 2026-307 hebben we u hierover geïnformeerd.

Inmiddels is er een herstelteam ingericht om de wachttijden bij de uitvoering aan te pakken. Deze inzet is noodzakelijk om inwoners tijdiger te kunnen ondersteunen en sluit aan bij de maatschappelijke opgave waarvoor wij staan. De inzet van het herstelteam leidt echter op de korte termijn tot hogere uitvoeringskosten.

Via een raadsvoorstel over de meerjarige aanpak informeren we u over de brede aanpak jeugd. In dit voorstel beschrijven we voor welke inspanningen we staan en welke financiële middelen dit vraagt.