Onderstaand worden alleen de autonome ontwikkelingen genoemd die van invloed zijn op het begrotingssaldo. Er is ook een aantal autonome ontwikkelingen die binnen de programma’s worden opgelost. Deze worden niet gepresenteerd in deze tabel.

1. Gladheidsbestrijding

Als gevolg van de extreme winterse weersomstandigheden heeft het Groenbedrijf in de maand januari extra kosten moeten maken vanwege inzet gladheidsbestrijding in de maand januari. In tegenstelling tot andere jaren, is er vrijwel continue inzet gepleegd om gladheid te voorkomen en bestrijden. Hiervoor is gebruik gemaakt van onderaannemers, eigen personeel en was inkoop van zout en pekelwater nodig. Er is sprake geweest van ongeveer 40 uitrukken. Een uitruk kost gemiddeld ongeveer €15.000. De kosten van een uitruk is mede afhankelijk van de feitelijke omstandigheden (omvang van ijzel, hoeveelheid sneeuwval, tijdstip van de uitruk, opschalen naar meer materieel et cetera). Dit brengt het totaal op €600.000. Bovendien zijn er kosten gemaakt door de zogenaamde handploegen voor het schoonmaken van busstations, winkelcentra en andere publieke ruimtes. Het bedrag hiermee gemoeid is ongeveer €65.000. Dat brengt het totaal op €665.000.
Het basisbedrag dat in het bestek met HGB is begroot voor gladheidsbestrijding blijft beschikbaar indien er in 2026 nog inzet vereist is.

2. Leges opbrengsten

De leges opbrengsten zijn verkeerd opgenomen in de begroting 2026. In de paragraaf over lokale heffingen (leges titel 2, Dienstverlening en besluiten onder de Omgevingswet) staat dat de opbrengst in 2026 naar verwachting €4,50 miljoen bedraagt. In de begroting zelf is echter een hoger bedrag verwerkt. We corrigeren deze administratieve fout door de geraamde legesopbrengsten voor 2026 met €854.000 te verlagen: van circa €5,35 miljoen naar ongeveer €4,50 miljoen.

In de 2e tussentijdse rapportage 2025 zijn de leges opbrengsten incidenteel met €1,6 miljoen verlaagd. Omdat een deel van deze opbrengsten doorschuift naar 2026, hebben we aangegeven dat voor de 1e tussentijdse rapportage 2026 een integrale beoordeling van de begrote legesopbrengsten nodig is.

Terugkijkend naar de projecten en uitgangspunten die zijn meegenomen bij het opstellen van de begroting 2026 (augustus 2025), zien we dat bij meerdere projecten inmiddels wijzigingen zijn opgetreden. Een aantal projecten is doorgeschoven van 2025 naar 2026 of 2027, zoals een sporthal en distributiehallen. Andere projecten gaan niet door, zoals locaties voor flexwonen of een lager aantal woningen op Steenbrugge dan verwacht. Daarnaast blijft het bij enkele grote projecten onzeker of dit jaar nog een aanvraag voor een omgevingsvergunning wordt ingediend en dan nog een besluit in 2026 kan worden genomen, zoals bij de asfaltcentrale en De Scheg.

We verwachten op basis van de huidige inzichten dat de in deze tussentijdse rapportage bijgestelde raming van de legesopbrengsten voor 2026 van €4,5 miljoen ondanks de veranderingen en onzekerheden per saldo haalbaar blijft.

3. Haveneiland

In 2025 heeft de raad besloten tot de aankoop van grond op Haveneiland. Deze aankoop brengt een structurele rentelast van €9.562 met zich mee, die nog niet was opgenomen in de begroting. Daarnaast vervalt door de verkoop de pacht van het naastgelegen perceel, waardoor de jaarlijkse pachtopbrengst van €6.844 wegvalt. Het totale structurele effect bedraagt daarmee €16.406 dat ten laste van de algemene middelen wordt gebracht. Dit bedrag is niet meegenomen in de oorspronkelijke besluitvorming en wordt nu structureel gecorrigeerd.

4. Handhaving en toezicht kinderopvang

De budgetten van toezicht en handhaving kinderopvang worden al een aantal jaren niet volledig benut. De kosten zijn afhankelijk van het aantal inspecties en calamiteiten die extra inspecties noodzakelijk maken. Afgelopen periode is gebleken dat het huidige aantal inspecties voldoende is voor de handhaving en toezicht van de kinderopvanglocaties. Zodoende kan het budget naar beneden worden bijgesteld met structureel €110.000.

5. Aansprakelijkheidsverzekering

Eind 2025 is na een aanbestedingstraject een nieuwe meerjarige overeenkomst voor de gemeentelijke aansprakelijkheidsverzekering afgesloten.
Dit levert een kostenbesparing op van € 65.000 structureel per jaar.

6. Vrijval kapitaallasten gemeentelijke huisvesting

De in 2025 begrote investeringen in de gemeentelijke huisvesting zijn aanzienlijk lager uitgevallen, doordat de benodigde investeringen later worden uitgevoerd. Voor de noodzakelijke vervangingsinvesteringen wordt nu een geactualiseerde meerjarenraming voorbereid.
Effect van de lagere investering in 2025 is dat de kapitaallasten ad € 97.000 voor 2026 eenmalig vrijvallen.

7. Vrijval stelpost areaaluitbreiding

Op basis van raadsbesluit 2023-726 wordt jaarlijks een bedrag per woning gereserveerd voor de toenemende kosten voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte als gevolg van de groei van Deventer. Op basis van de toename van het aantal woningen in 2025 wordt voorgesteld een bedrag van €408.000 structureel toe te voegen aan het budget voor onderhoud openbare ruimte op programma Leefomgeving. De dekking komt vanuit de stelpost areaaluitbreiding binnen het programma Algemene dekkingsmiddelen. Het restant van de stelpost 2026 van €30.000 valt in 2026 vrij ten gunste van de algemene middelen.

8. Decembercirculaire 2025

Dit betreft de uitkomst van de niet neutrale mutaties op basis van de uitwerking van de decembercirculaire 2025 Algemene uitkering.
Door middel van een raadsmededeling 2026-14 "Actuele ontwikkelingen in de gemeentefondsuitkering" bent u hierover geïnformeerd. In afwachting van actualisatie van het klimaat- en energiebeleid stallen we de CDOKE gelden uit de decembercirculaire ad €1,2 miljoen voorlopig op het programma algemene dekkingsmiddelen..

9. Dividend BNG

De dividenduitkering van de BNG Bank over 2025 bedraagt €412.000. In de begroting van de gemeente Deventer is structureel uitgegaan van een dividendontvangst van €770.000. Dit leidt tot een nadeel van €358.000 ten opzichte van de begroting 2026.

Toelichting
De BNG Bank heeft over 2025 een nettowinst gerealiseerd van €172 miljoen. Dit is €122 miljoen lager dan in 2024. De winstdaling is het gevolg van marktomstandigheden en bewuste strategische keuzes van de bank. De belangrijkste oorzaken zijn:
•   een lager renteresultaat (€40 miljoen), onder andere doordat een deel van de winst is ingezet om klanten een lagere prijs te bieden en door hogere financieringskosten en afboekingen op niet strategische portefeuilles;
•   een negatief resultaat op financiële transacties (€31 miljoen) als gevolg van marktwaardeveranderingen van financiële instrumenten;
•   een stijging van de bedrijfslasten (€21 miljoen) door verdere professionalisering van de organisatie en het treffen van een voorziening voor een reorganisatie;
•   hogere bijzondere waardeverminderingen op financiële activa (€41 miljoen), met name door afboekingen op de portefeuille in de energiesector.

De nettowinst van de BNG Bank fluctueert gedurende de jaren. Vorig jaar was het resultaat € 36.000 onder onze raming. Dit jaar zitten we fors onder de raming, echter er zijn dit jaar ook forse eenmalige lasten genomen door de BNG. Op voorhand willen we nog niet de raming structureel verlagen. Mocht nu de dividenduitkering 2026 ook behoorlijk lager liggen, dan is dat het moment om de raming structureel neerwaarts bij te stellen.

10. Onroerend zaak belasting

De bruto meeropbrengst voor de OZB in 2026 bedraagt €462.000 euro. Dit bedrag moet nog gecorrigeerd worden met verminderingen uit bezwaar etc (€337.000). De verwachte netto meeropbrengst bedraagt €125.000.Tegenover het voordeel door waardestijging van panden, staat een nadeel doordat de areaal uitbreiding achterblijft op de begroting.
In november 2025 zijn door de raad de tarieven OZB 2026 vastgesteld. Tussen deze raming van de waarde van de panden en de definitieve waarde vaststelling zit een verschil. De definitieve taxatie ligt wat hoger. Dit komt doordat in de laatste maanden nog veel waarden voor woningen en bedrijven zijn bijgesteld obv ontvangen (markt) gegevens en verder door inhoudelijke controles aan het eind van 2025.
Voor 2026 komt deze meeropbrengst ad €230.000 volgens de bestaande regels eenmalig ten gunste van de algemene middelen. Dit voordeel wordt in het tarief 2027 gecorrigeerd en gaat dus terug naar de burger.
Het nadeel van €105.000 als gevolg van areaalontwikkeling komt eenmalig ten laste van de algemene middelen, omdat hier sprake is van faseringsverschillen die in de komende jaren worden ingelopen.

11. Voorlopige aanslag VPB 2026

De gemeente Deventer heeft eind januari van de Belastingdienst een voorlopige aanslag vennootschapsbelasting 2026 ontvangen van circa € 1,4 miljoen. Dit betreft een geschat bedrag gebaseerd op de verwachte winst in 2026 voor de activiteiten ‘reclame in de openbare ruimte’, ‘verhuur gronden brandstofverkooppunten’, ‘garage parkeren’ en ‘het grondbedrijf’. Zodra een redelijke inschatting van het positieve resultaat (winst) van deze activiteiten kan worden gemaakt, wordt de voorlopige aanslag 2026 bijgesteld.  In de begroting is geen rekening gehouden met deze bedragen. Hieronder lichten wij dit nader toe.

Reclame in de openbare ruimte
De Belastingdienst heeft al enige jaren het standpunt ingenomen dat gemeenten met de activiteit ‘reclame in de openbare ruimte’ een overheidsonderneming drijven. De gemeente Deventer voert eveneens reclame activiteiten uit en is van mening dat met de reclame activiteiten geen overheidsonderneming wordt gedreven en dat er enkel sprake is van ‘normaal vermogensbeheer’. Tegen de door de Belastingdienst opgelegde definitieve aanslagen is daarom bezwaar aangetekend. Ter voorkoming van belastingrente is voor het jaar 2026 een voorlopige aanslag opgelegd. Op dit moment lopen er diverse fiscaal juridische procedures bij andere gemeenten. Met de Belastingdienst is overeengekomen om voor de definitieve afrekening van de vennootschapsbelasting over betreffende jaren de uitkomst van deze procedures af te wachten.

Verhuur gronden brandstofverkooppunten
In 2022 is door de rechtbank Den Haag uitspraak gedaan over de door een gemeente uitgevoerde activiteit ‘verhuur gronden brandstofverkooppunten’. De rechtbank oordeelde dat met deze activiteit een onderneming wordt gedreven. Dit betekent dat over de ‘winst’ vennootschapsbelasting moet worden afgedragen. Het Hof heeft de uitspraak van Rechtbank Den Haag op 24 november 2023 bevestigd. De gemeente Deventer verhuurt eveneens grond voor brandstofverkooppunten. Ook voor deze activiteit is gemeente Deventer van mening dat er geen overheidsonderneming wordt gedreven en dat er enkel sprake is van ‘normaal vermogensbeheer’. Ter voorkoming van belastingrente is voor het jaar 2026 een voorlopige aanslag opgelegd. Tegen reeds opgelegde definitieve aanslagen is op gelijke wijze als bij reclame bezwaar aangetekend in afwachting van de uitkomst van de fiscaal-juridische procedures.

Garage parkeren
De gemeente Deventer is ook Vpb-plichtig voor het ‘garage parkeren’. Het resultaat wordt ieder jaar vastgesteld en meegenomen in de aangifte. De verwachting van 2026 is op dit moment nog niet bekend.

Grondbedrijf
Ter zake van de vpb-plicht van het grondbedrijf is de gemeente Deventer met de Belastingdienst in overleg. Voorzichtigheidshalve is voor het jaar 2026 een voorlopige aanslag opgelegd om belastingrente te voorkomen.